] Urfa- Suruç’ta K amplarda Y aşayanlara İlişkin Gözlem Notu

Urfa- Suruç’ta Kamplarda Yaşayan,
20141022_10262920141022_103850
Kobane’li Çocukların Durumuna İlişkin Gözlem Notu http://www.gundemcocuk.org/haberler/duyurular/urfa-suructa-kamplarda-yasayan-kobaneli-cocuklarin-durumuna-iliskin-gozlem-notu/

(28 Kasım 2014-4 Aralık 2014)

Urfa’nın Suruç ilçesindeki kamplarda yaşayan Kobane’li çocukların durumuna ilişkin bilgi notu, 28 Kasım-4 Aralık 2014 tarihlerinde; Sahne Dışı Sokak Tiyatrosu tarafından düzenlenen “Suruç Çocuk Şenliği”[1] etkinliklerinde gerçekleştirilen video atölyesi sürecinde edinilen bilgi ve izlenimler ile savaş ve zorunlu göçten etkilenen çocuklara eğitim ve psiko-sosyal alanda desteği amaçlayan eğitimcilerden oluşan Barış İçin Eğitimciler Girişimi çalışma raporlarından yararlanılarak hazırlanmıştır.    

Mevcut Durum:
5 Eylül 2014 tarihinde Irak İslam Şam Devleti (IŞİD)  Rojava’nın Kobanê kantonuna yoğun saldırılara başlamıştır. Eylül ayında çatışmaların artmasıyla Türkiye sınırlarına doğru yoğun bir mülteci akını başlamıştır. Kasım ayı içerisinde devlet kurumlarının verdiği resmi rakamlara göre 200.000 kişi Türkiye’ye giriş yapmıştır.
Kobanê Kriz Koordinasyonu’nun Kasım ayında yayınladığı rapora göre, sayılar gün geçtikçe değişmekle birlikte sınırdan geçen kişi sayısı yaklaşık 180.000’i bulmaktadır. Urfa’da  mültecilerin yoğun olarak bulunduğu ilçe Suruç’tur. Suruç’taki Kobane, Rojava,  Arin Mirxan, Fabrika (Nejat Suphi) ve Kader Ortakaya kampları ile Aydın Mahallesi temel yerleşim yerlerini oluşturmaktadır. Bu yerleşim yerlerinin dışında mülteciler Suruç’ta pek çok küçük toplama merkezinde, köylerde ve Urfa’nın ilçelerinde konumlanmışlardır.[2]
Suruç’a dair istatistiki veriler, aşağıdaki tabloda özetlenmektedir. Tablodaki veriler Güneydoğu Anadolu Bölgesi Belediyeler Birliği (GAB BB) raporundan elde edilmiştir.

Tablo 1. Urfa Demografik Bilgiler

Kamplar
Evler
Yerleşim Biriminin Adı/İL
Başlangıçta Gelen Mülteci Sayısı
Çadır Sayısı
Mevcut Mülteci Sayısı
Aile Sayısı
Mevcut Mülteci Sayısı
Aile Sayısı
Kobanê Çadır Kenti
2052
211
2052
211

Rojava Çadır Kenti
1203
110
1203
110

Arîn Mirxan Çadır Kenti
4097
450
4097
450

Fabrika (Suphi Nejat Ağırnaslı) Çadır Kenti
2689
40
2689
385

Yeni Kamp
3438
600
3438
600

Aydın Mahallesi
2288

2288
420

Küçük Toplama Merkezleri
4443
40
4442
766

Urfa İl Geneli Diğer Yerleşimler
56300

56300

AFAD Kampları (Suruç)
6120

6120

AFAD Kampı (Viranşehir)
2700
131
358
71
650
168
Toplam
128918
1582
26687
3013
56950
168

Sayılar raporlara göre farklılaşsa da, yaklaşık olarak 50 bin mültecinin kayıt altına alındığı bilinmektedir. Bu bilgilerin yanı sıra küçük toplama merkezleri ve Urfa ilinin belli ilçelerinde de mültecilerin yerleştikleri bilinmektedir. Urfa sınırlarındaki diğer yerleşimler Suruç’taki köyler, Siverek, Birecik, Ceylanpınar, Hilvan, Bozova, Halfeti’dir. Tabloda toplam sayıları verilen küçük toplama merkezleri ve ilçelerdeki sığınmacı sayılarına ayrı ayrı olarak GAB BB raporundan ulaşılabilir[3].

Kamplarda temel ihtiyaçlar (barınma, gıda, sağlık vb.) başta belediye olmak üzere, ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşları tarafından karşılanıyor olmasına karşın, ağırlaşan kış koşulları, devam eden zorunlu göç ve artan ihtiyaçlar, beraberinde sürdürülebilir kaynak ve fon ihtiyacını getirmektedir.

Özellikle çadırların kış koşullarına uygun hale getirilmesi ve gıda en önemli temel ihtiyaçları oluşturmaktadır.

Çadır kentlerde çocuklara yönelik temel eğitim çalışmaları, Kobane’li öğretmenlerin desteğiyle başlamış olmasına karşın, eğitim mekanı, malzeme ve eğitici oyuncak ihtiyacı eğitimciler tarafından da sıklıkla belirtilmektedir.

Kamplarda ikamet edenlerin çoğunluğu çocuk ve gençlerden oluşmaktadır. Yaş gruplarına göre dağılıma bakıldığında;  genel nüfusun %9’unu 0-4 yaş, %6’sını 3-5 yaş, %20’sini ise 6-17 yaş arası çocuk nüfusu oluşturmaktadır. Buna göre 17 yaş altındaki çocuk sayısı %35’i bulmaktadır (18-59 yaş arası nüfusun oranı %24 iken 60 yaş üstü nüfusun oranı ise %3’ü bulmaktadır).

Gözlemler ve Öneriler:
I.Acil Temel Yaşam İhtiyaçların Karşılanması
Kobaneli mültecilerin sayılarının çok olması nedeniyle çadır kentler yetersiz kalmakta, pek çok kişi mahalle ve köylerde kötü koşullardaki ambar ve inşaatlarda kalmaktadır. Bu nedenle acil olarak temel yaşam koşullarının (ısınma, beslenme, hijyen vb) sağlanacağı barınma olanakları oluşturulmalıdır. Kış mevsiminin gittikçe ağırlaşan koşulları nedeniyle, çadırlar soğuk havaya uygun hale getirilmeli ve yalıtımları yapılmalıdır. Çadır kentlerde ve Suruç’ta genel olarak elektrik sıkıntısı çekilmektedir. Elektriğe bağlı alt yapının oluşturulamıyor olması ısınma, aydınlatma gibi sıkıntıların yaşanmasına neden olmaktadır. Bu nedenle acil olarak Belediyenin elektrik alt yapısını oluşturmasına katkı sağlanmalı ve süreç kolaylaştırmalıdır. Temel ihtiyaçlar Belediyeler ve sonrasında ulusal/uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından karşılanmaya çalışılmaktadır. Ancak kişi sayısının çok olması ve kaynakların sürdürülebilir olmaması nedeniyle mültecilere yönelik düzenli gıda, ilaç, mevsim koşullarına uygun kıyafet/ayakkabı ihtiyacı başka kaynaklarla da karşılanmalıdır. 0-4 yaş arası nüfus, genelin %9’unu oluşturduğu için çocuk maması ve çocuk bezi de sürekli temin edilmesi gereken önemli ihtiyaçlar arasındadır. Sağlık alanındaki çalışmalar, Demokratik Toplum Kongresi (DTK) Sağlık Meclisi,  Sağlık Emekçileri Sendikası’ndan oluşan bir koordinasyon dönüşümlü şekilde yürütmektedir. Koordinasyon çalışmalarını ağırlıkta çadır kentlerde gerçekleştirmektedir. Bunun yanı sıra kayıtlı mülteciler hastanelerde verilen sağlık hizmetinden yararlanabilmektedirler. Ancak Suruç Devlet Hastanesi’nin kaynaklarının sınırlı olması ve eczanelerden ilaç alımında ödenmesi gereken %20’lik miktarın devlet tarafından karşılanmıyor oluşu Kobane’den gelen mültecilerin sağlık ve tedaviye erişim hakkını ihlal etmektedir. II.Çocuk ve Gençlere Yönelik Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
Çocukların ve gençlerin yaşadıkları olumsuz durumlarla baş edebilmelerini sağlayacak güçlendirici sistemli ve çeşitli psikososyal destek çalışmaları gerçekleştirilmelidir. Çadır kentlerde var olan eğitim çadırları kış koşullarına uygun hale getirilmeli ve eğitim faaliyetlerinin sürdürülebilir ve sistematik hale getirilmesi için insan kaynağı ve eğitim malzemesi (kırtasiye malzemesi, eğitici oyuncaklar, kitap, defter vb.) sağlanmalıdır. Çadır kentlerin yanı sıra mahalle ve köylerde yaşayan çocuk ve gençlere yönelik eğitim faaliyetleri ve psiko-sosyal çalışmalar da gerçekleştirilmelidir. Çocuk ve gençlere yönelik yapılacak çalışmalarda çocukların kendilerini ifade edebilecekleri araç ve ortamların oluşturulmasına öncelik verilmelidir.

Sonuç
Eylül 2014 tarihinde IŞİD’in Kobane kantonuna gerçekleştirdiği saldırılar nedeniyle 100.000’den fazla kişi Türkiye’ye sığınmak durumunda kalmıştır. Şu an yaklaşık olarak 50.000 kişi Suruç’ta bulunmaktadır ve bu kişilerin %35’ini 17 yaşın altındaki çocuk ve gençler oluşturmaktadır.
Kobane’li çocuk ve gençlerin insanca yaşama haklarına yönelik temel ihtiyaçların karşılanmasının yanı sıra, yerinden edilmiş olmanın getirdiği güvensizlik ve savaş ortamının yarattığı travmanın etkilerini azaltacak sistemli çalışmaların yapılması çok önemli gözükmektedir.
Bu doğrultuda;
–        Çocuk ve gençlerin psiko-sosyal gelişimlerine uygun şekilde temel ihtiyaçlarının karşılanması, düzenli olarak beslenme, barınma ve sağlık hizmetlerinden yararlanmalarının sağlanması,
–        Temel ihtiyaçların yanı sıra çocukların eğitim haklarından mahrum kalmamaları ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi için kış koşullarına ve çocukların sağlıklı gelişimine uygun sürdürülebilir eğitim mekanlarının oluşturulması,
–        İhtiyaçların karşılanması ve bu doğrultuda çalışmaların yapılması için, kamu kurumları, yerel yönetimler ve sivil toplum örgütleri arasında koordinasyonun ve bilgi akışının sağlanması,
–        Katılım odaklı yöntemlerle çadır kentlerde yaşayan çocuk ve gençlerin ihtiyaçlarının belirlenmesi ve bu ihtiyaçlar doğrultusunda faaliyetlerin gerçekleştirilmesi,
–        Çocukların ve gençlerin güçlenmelerine yönelik sistemli psiko-sosyal destek çalışmalarının gerçekleştirilebileceği mekanların oluşturulması ve bu çalışmaların sistematik olarak gerçekleştirilmesi,
–        Psikososyal destek ve eğitim çalışmaları dışında çocuklara özel çocuk dostu mekanların oluşturulması gerekmektedir.
AYRICA;
Gündem Çocuk Derneği olarak “savaş en çok çocukları etkiler” diyerek Ortadoğu’da yaşanan bu savaş ortamının bir an evvel sona ermesi için devletin üzerine düşen, barış temelli bir iç ve dış politika izlemesi gerekliliğini bir kere daha dile getiriyoruz.

BARIŞ HEMEN ŞİMDİ!

Gündem: Çocuk!, her çocuğun hak sahibi, eşit, özgür ve onurlu birer birey olarak, barış içerisinde, iyi ve mutlu bir yaşam sürmesi için çocukların yararına bütüncül bir dönüşümü ısrarla savunan bir sivil toplum örgütüdür. Çalışmalarını çocuk hakları alanında yaşanan sorunların temelindeki paradigmanın değişmesi, savunuculuk, ağ çalışmaları ve katılım programları altında, öncelikli çalışma arkadaşları olan çocuklarla birlikte sürdürür.

[1] Suruç Çocuk Şenliği savaşın getirdiği olumsuzlukları ve travmaları yaşayan çocukların, kısa süreliğine de olsa sosyalleşebilecekleri, kendilerini ifade edebilecekleri, eğlenebilecekleri alan ve ortamların oluşturulmasına katkı sağlamak amacıyla Sahne Dışı Tiyatro tarafından gerçekleştirilmiştir. Şenlikte drama etkinlikleri, kukla ve illüzyon gösterimi, müzik, pantomim ve jonglör etkinlikleri ve video atölyesi gerçekleştirilmiştir.

[2] Barış İçin Eğitimciler, Trükiye’deki Kobane ve Şengal Çocuklarına Yönelik Eğitim Çalışmaları Durum Raporu, Aralık 2014 (https://www.dropbox.com/s/efqajtsjz544q5u/B%C4%B0EDurum%20Raporu_Aral%C4%B1k%202014.pdf?dl=0 https://www.dropbox.com/s/efqajtsjz544q5u/B%C4%B0EDurum%20Raporu_Aral%C4%B1k%202014.pdf?dl=0)

[3] GAB Belediyeler Birliği, Kobanê ve Şengal Halkı Kampları Sayılar ve İhtiyaçlar Raporu,24 Ekim2014 http://www.gabb.gov.tr/doc/2014/10/KOBANÊ%20VE%20ŞENGAL%20HALKININ%20KAMPLARINDAKİ%20SAYILAR%20VE%20İHTİYAÇLAR%20RAPORU.pdf http://www.gabb.gov.tr/doc/2014/10/KOBAN%C3%8A%20VE%20%C5%9EENGAL%20HALKININ%20KAMPLARINDAK%C4%B0%20SAYILAR%20VE%20%C4%B0HT%C4%B0YA%C3%87LAR%20RAPORU.pdf

20141022_10211720141022_10223420141022_10242920141022_103651

Gündem Çocuk Derneği
Çocuk Hakları Merkezi
Remzi Oğuz Arık Mah. Büklüm Sok. No: 44/4 06680 Kavaklıdere/ Ankara
Tel&Faks: 0312 437 76 41 E-posta: info@gundemcocuk.org mailto:info@gundemcocuk.org
www.gundemcocuk.org http://www.gundemcocuk.org
https://twitter.com/gundemcocuk https://twitter.com/gundemcocuk
https://www.facebook.com/gundemcocuk https://www.facebook.com/gundemcocuk
http://www.gundemcocuk.org

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: